De onvoorstelbare veerkracht van mensen

Cover Vakblad Uitvaart mei 2015

Als je door een vliegramp een geliefde verliest, rouw je dan anders wanneer bijvoorbeeld je oma op een ochtend niet meer wakker wordt? Het antwoord lijkt me voor de hand liggend. Maar ik vroeg het toch even na bij Jos de Keijser, bijzonder hoogleraar complexe rouw aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Het is onvoorstelbaar hoe groot de veerkracht is die mensen van nature hebben, vertelde de hoogleraar mij. Nabestaanden die na veel ellende toch de kracht vinden om door te gaan. Verdriet hoort bij verlies, maar toch kan het zijn dat het ergens vastloopt. En dat risico is groter wanneer je iemand verliest door moord, suïcide, vermissing of een ramp als die met de vlucht MH17.

Keijser en zijn team willen onderzoeken wanneer een behandeling in het rouwproces het meeste effect heeft. Zo blijkt dat een deel van de nabestaanden van moordslachtoffers tien jaar na de traumatische ervaring nog klachten heeft. En dat zij ook nog geholpen zijn met een behandeling. Sterker nog; de behandeling werkt zoveel jaren later zelfs nog iets beter.

Lees hier het hele interview met Jos de Keijser over complexe rouw, dat ik voor Vakblad Uitvaart maakte.

 

#OMG Bedreigd

Dennis Abdelkarim Honing

Foto: Geert Snoeijer

Deze column staat in het Zorg + Welzijn magazine van april 2015.

Ik heb een interview met Dennis Abdelkarim Honing. Een gederadicaliseerde moslim. Over of en hoe het jongerenwerk moet dealen met radicaliserende jongeren. Een aantal uren voor het interview word ik gebeld door journalist Nikki Sterkenburg die samen met Dennis het boek schreef over zijn weg naar orthodoxie

.

Of we ergens anders kunnen afspreken dan in de eerder voorgestelde Turkse snackbar? Na het mediaoptreden van Dennis bij Jeroen Pauw die maandag ervoor, is het mailaccount van Dennis gehackt. ‘En je wilt geen onverwacht bezoek tijdens het interview’, zegt Nikki. Als zij voorstelt me op te halen van het station, vraag ik haar of dat uit beleefdheid of voor de veiligheid is. ‘Ik zie nog geen mannen met baarden, dus dat valt wel mee’, appt ze terug.

Read more

#OMG Spinazie

popeyeDeze column staat in het Zorg + Welzijn magazine van december 2014.

‘Heb je er geen eigen kracht meer voor? Eet dan spinazie!’ Als ik deze column schrijf, kunnen we met z’n allen al een paar dagen lachen om #Groningsetips. Wie de hashtag volgt, ziet een lijst aan grappige, stomme en voor de hand liggende tips voorbij komen.
Als je geen geld uitgeeft, hou je meer over. Moeite met grasmaaien? Neem een tuinkabouter. Kunt u niet meer rondkomen? Maak er dan een vierkant van! Kunt u geen aardappelen meer schillen? Eet dan brood.

Om te gieren.

Read more

Oom Herman

Herman Keppy

Foto: Uitgeverij West

Altijd lacht ie, de langste Molukker die ik ken. Ok, soms moppert ie wel een beetje over dat hij zo druk is, maar bijna altijd zie ik die grote glimlach. Daar hoog in de lucht.

En dan gaat die grote hand door die ooit pikzwarte, maar inmiddels sophisticated grijze vetkuif. Een beetje rockabilly vind ik ‘m. Spijkerjassie, geruite bloes. Soms een met Hawaïaanse bloemen.

Als ik hem dat zeg, lacht ie weer. ‘Thank you very muchos gracias’, antwoordt hij dan met een vet aangezet Amerikaans accent.

Herman Keppy. Indo’s noemen ‘m oom Herman. Ik inmiddels ook.

Hij vertelt mij over vervlogen tijden. Over Indië, over zijn speurwerk in archieven, hoe hij graaft in het verleden.  Over dat Indo’s hem vragen hoe het zit met hun familie en dat hij dan verhalen ontdekt die mensen zelf niet eens weten over hun vaders en moeders, hun opa’s en oma’s.

Read more

#OMG Positief

column positiefDeze column staat in Zorg + Welzijn Magazine van juli/augustus 2014

Wat zou je, met de wetenschap dat je niet lang meer te leven hebt, andere mensen mee willen geven? Dat vroeg Eric Corton aan Thé Lau, frontman van The Scene, na zijn eerste én laatste optreden op Pinkpop. Thé vertelde Corton hoe hij volgens zijn arts zijn laatste levensfase kon invullen. Die kon hem niet beloven of de terminaal zieke Thé nog drie weken of zes maanden te leven heeft. Maar, zei de arts, uit ervaring weten we dat patiënten die het laatste beetje leven dat er nog inzit op een positieve manier leven, veel langer onder ons blijven dan de patiënten die bij de pakken gaan neerzitten.

Positief denken. Het is een open deur, een zweverige levensfilosofie, zo u wilt. Maar het kwam de afgelopen tijd vaker op mijn pad.

Read more

#OMG Goed idee

column goed ideeDeze column staat in Zorg + Welzijn Magazine van mei 2014

Wanneer iemand aan onze spullen, onze kinderen of onze Pim zit, dan moet diegene levenslang weggestopt worden. Of nog liever: tegen de muur. Opgeruimd staat netjes en dan kunnen wij, de eerlijke burgers, weer over tot de orde van de dag.

Ja, dat zou wel zo handig zijn. Benno L., bijvoorbeeld. Gewoon wegstoppen in een stacaravan ergens achteraf. Weg ermee, niks meer aan doen. Dat doen ze in Amerika ook.  Daar ontstaan op afgelegen plekken mini-campings met pedofielen, moordenaars en criminelen. Of enorme overvolle gevangenissen, waar mensen echt beter van worden. Goed idee.

En Volkert van der G. Moordenaar die hij is. Mag nooit meer vrij, moet eigenlijk levenslang. Ja, hij vermoordde onze Pim immers. Voorwaardelijke invrijheidstelling is dan wel in de wet vastgelegd en ook rechters houden daar bij de veroordeling rekening mee, maar die wet moet eigenlijk niet voor Volkert gelden.  Want hij vermoordde ónze Pim.  Laten we per persoon bepalen of we de wetsregels wel of niet toepassen. Goed idee.

En dan die juweliersvrouw in Deurne. Moordenaar of heldin, laten we in ieder geval met spandoeken over straat gaan en schreeuwend onze mening verkondigen. Roepen wat de politiek met overvallers of schutters moet doen, roepen wat wij met ze zouden doen als we ze in onze handen krijgen. Goed idee.

Er zijn ook mensen die dit heel anders zien. Die de onderzoeken er op naslaan en zien dat de recidivecijfers verminderen wanneer veroordeelde pedo’s en moordenaars de juiste begeleiding krijgen. Mensen die helpen bij re-socialisatie en re-integratie in de maatschappij. Het zijn vrijwilligers, soms zelfs slachtoffers. Zij vinden het misdrijf net zo verwerpelijk, maar vinden ook dat insluiten de enige manier is om de samenleving veilig te houden.

Ook best een goed idee.

#OMG Buurvrouw

buurvrouwDeze column staat in het Zorg + Welzijn Magazine van april 2014

Is de samenleving wel klaar voor de mantelzorger? Volgens Jenny uit Amsterdam nog niet, lees ik op Twitter. Jenny kijkt helemaal 2015-proof om naar haar bejaarde buren. Maar als zij naar de gasleverancier belt om afsluiting voor haar verwarde buurman te voorkomen, blijkt dat alleen een schuldhulpverlener of curator dat kan. En voor de huisarts bestaat ze ook niet. Afgezien van deze instanties is Jenny tenminste wel klaar voor de participatiesamenleving.

Ik ben ook een buurvrouw. En ik heb er ook een. ‘Waar gaat u heen? Waarom neemt u niet de trap?’ Ik sta in de lift van mijn appartementencomplex. Ik moet naar de vierde, maar de lift gaat open op de derde. Mijn onderbuurvrouw is gepikeerd. Ze wil naar beneden, maar ik ga omhoog. ‘Wie bent u? Waar gaat u heen? Waarom neemt u niet de trap? Ik moet de lift!’ Ze is bozig, duidelijk in de war ook. Ik kon natuurlijk best met de trap, maar ik ging uit luiigheid met de lift.

Naar deze mevrouw zou ik dus om moeten kijken. Net als Jenny. Volgens de regels van meer naar elkaar omzien vanwege de onbetaalbare zorg. Mijn warrige buurvrouw die alleen haar huis uitkomt om haar post op te halen (met de lift) en die het trappenhuis helemaal heeft volgestouwd met enorme planten. Een jungle waar je haast met een kapmes doorheen moet. Als je met de trap gaat tenminste.

Maar ik voel helemaal niet die noodzaak, moet ik bekennen. Ik ken mijn buurvrouw niet, ik heb me nooit voorgesteld, nooit aangebeld om te kijken of ze misschien iets nodig heeft. Of ik een boodschap voor haar kan doen. Ik weet niet of ze mantelzorgers om zich heen heeft. Ik weet op dit moment niet eens of ze nog leeft. Wie weet ligt ze er al een tijdje hartstikke dood.

Ik ben helemaal niet klaar voor de samenleving waarin we meer moeten mantelzorgen. Ik hoop maar dat de Jenny’s met de meesten zijn.

Taeke is er!

Het duurde even, maar dan is ie er ook echt: Taeke. Mijn lieve, nu al stoere neef. Stiekem loerend naar de wereld. Ik mocht het geboortekaartje maken. Wat ik zo leuk vind, is dat de vaders in eerste instantie het kaartje een vrouwending vinden. Maar als het puntje dan bij het paaltje komt, weten ze eigenlijk best goed wat ze wel of niet willen. Zo wilde Sape (vader van Bente en Fedde) graag uiltjes

. En Emiel (zwager en vader van Floor en Taeke) had ineens verstand van lettertypes. Zo mag ik het graag zien!

De illustratie is een knipoog naar mijn nichtje Floor die de ongeboren baby (afgezien van een enkele keer Biba en tijdens de feestdagen witte zwarte Piet) steevast Vosse noemde.

Geboortekaartje Taeke 1  Geboortekaartje Taeke 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Heb je interesse in een illustratie of kan ik een geboortekaartje voor je ontwerpen? Lijkt me leuk! Neem dan even hier contact met me op.

#OMG Hij is een Zij

hij is een zijDeze column staat in het Zorg + Welzijn Magazine van maart 2014

Wat nou als je als jongen wordt geboren, maar je in iedere vezel van je lichaam vrouw voelt? Nou ja, iedere vezel niet echt, want dat lichaam zit een beetje tegen. Met verbazing en ontzag kijk ik naar het nieuwste programma van Arie Boomsma. Voor ‘Hij is een Zij’ volgt hij jongeren die in een verkeerd lichaam zitten. En manmanman (of eigenlijk manvrouwmanvrouw), het zou maar je situatie zijn zeg.

Een van de deelnemers aan het programma is Bo. Een slungelige meid met sluik rood haar en te veel rouge op haar wangen. Ze doet de mode-opleiding in Rotterdam en gaat daar als vrouw naar school, terwijl ze lichamelijk nog een man is. Ze vertelt haar klasgenoten over haar grote wens om uiteindelijk helemaal vrouw te worden.

‘Ik denk wel dat ze dingen aan me hebben gemerkt’, vermoedt Bo. ‘Dus het is wel beter om het nu officieel te zeggen, voordat ze allemaal gekke conclusies trekken.’

Meteen slaat bij mij plaatsvervangende spreekbeurtangst toe. Ik zie Bo, verlegen, nerveus, met een papiertje in haar hand voor een stel onderuitgezakte Rotterdamse pubers haar verhaal doen. Stoere Antilliaanse chica’s en Mocro-meisjes met donkere oogopslag en een handvol jongens met petjes.

‘Ehm, ehm, ik ben dus transgender. Ik ben dus geboren als jongen, maar bezig om vrouw te worden’, stamelt Bo. En ook dat ze vaak gepest wordt: ‘Mensen roepen travestiet, of flikker.’

Na haar verhaal mogen haar klasgenoten vragen stellen.

‘Word je dan niet ongesteld?!! Sooooo, dat is the good life hè?!’

‘Hoe zit dat eigenlijk met kleding? Ga jij gewoon meisjeskleren kopen? Is dat niet raar?’

En dan ineens na al die verbazing en het gelach komt een van de jongens tot de kern:

‘Het gaat er alleen maar om of je gezond en gelukkig bent in het leven. Ik respecteer jou, broer. Ik respecteer jou, man.’

Nou ja, bijna dan.

 

#OMG Gratis Geld

ImageDeze column staat in het Zorg + Welzijn Magazine van januari 2014

Dertien notoire daklozen in Londen kregen van de Britse overheid ieder 3000 pond (zo’n 3600 euro). Zonder verplichtingen. Ze werden wel gevraagd: Wat denk je dat goed voor je is? En nee, het geld ging dus niet op aan blikken bier, drugs en hamburgers. Ze smeten het niet over de balk, maar gingen er juist heel bedachtzaam mee om. Ze accepteerden hulp, kickten af, volgden cursussen en maakten toekomstplannen. Na een jaar was er zelfs nog geld over.

De beste manier om geld te besteden aan arme mensen is het ze gewoon geven. Gewoon gratis geven. Want gratis geld brengt arme mensen verder in hun leven dan jarenlang aanmodderen in hulptrajecten met allerlei verplichtingen, las ik in een artikel van Rutger Bregman op decorrespondent.nl. (Lees die site!)

1,3 miljoen Nederlanders leven onder de armoedegrens. Wat als zij, ondanks alle prikkels van Jetta Klijnsma, gewoon niet in staat zijn zichzelf te helpen? Gerenommeerd psycholoog Eldar Shafir zegt in een interview tegen Bregman: ‘Schaarste neemt bezit van je geest.’ Wat eten we vanavond, hoe betaal ik het schoolgeld, hoe betaal ik de huur? Dit soort zorgen slokt al je eigen kracht op, waardoor er geen ruimte is voor een langetermijnvisie. Uit onderzoek blijkt bovendien dat je door armoede zo’n 13 punten aan IQ verliest. Je wordt dus dommer door een schraal banksaldo en jezelf uit deze situatie participeren is veel te ingewikkeld.
 Ik ben opgevoed met het credo: ‘Geen werk, geen geld; no work, no pay.’ Het zomaar weg­ geven van geld ligt voor mij dus een beetje gevoelig. Maar het is wel een interessante kijk op de maatschappij.

Ik stel voor het gratis geld-concept te testen in het Utopia van John de Mol. Dan hebben we tenminste een reden om toch te kijken.

Waarom arme mensen domme dingen doen
Waarom we iedereen gratis geld moeten geven